MEĐUNARODNA SARADNJA

Nahla na konferenciji o budućnosti obrazovanja odraslih

Predsjednica Centra za edukaciju i istraživanje Nahla, Sehija Dedović, učestvovala je na 5. DANTE Networking & Conference Eventu, događaju posvećenom budućnosti obrazovanja odraslih u Evropi, održanom 28. i 29. januara 2026. godine u Opatiji (Hrvatska), a učešće je realizirano uz podršku Nahline višegodišnje partnerske organizacije DVV International – Ured za BiH.

30/01/2026

Ovaj značajan evropski događaj okupio je predstavnike iz 18 država Evrope i preko 50 učesnica i učesnika iz 34 obrazovne institucije, uključujući organizacije koje se bave obrazovanjem odraslih, razvojem obrazovnih politika, istraživanjem, civilnim društvom i inovativnim obrazovnim praksama. Konferencija je bila prilika za razmjenu znanja i iskustava, umrežavanje institucija te zajedničko promišljanje o izazovima i pravcima razvoja obrazovanja odraslih u savremenom evropskom kontekstu.

Ovogodišnji događaj umrežavanja i konferencija nosili su naziv „Budućnost učenja: vještine, politike i uloga čovjeka u obrazovanju odraslih u evropskom kontekstu“ , s posebnim fokusom na odnose između razvoja vještina, obrazovnih politika, digitalne transformacije i uloge čovjeka u procesu učenja. U središtu diskusija bila su pitanja o tome kako odgovoriti na ubrzane društvene i tehnološke promjene, a da se pritom ne izgube humanističke, etičke i društvene dimenzije obrazovanja.

Tokom dvodnevnog programa, kroz plenarna izlaganja, diskusije, radionice i interaktivne sesije, razmatrane su teme poput: uloge nastavnika i edukatora u vremenu algoritama i umjetne inteligencije, prepoznavanja i vrednovanja vještina stečenih kroz neformalno i informalno učenje, razvoja mikro-kvalifikacija (micro-credentials), te odnosa između obrazovanja odraslih, društvene uključenosti i demokratije.

U toku konferencijskog dijela programa posebno su naglašeni ključni problemi i izazovi s kojima se danas suočava obrazovanje odraslih u Evropi. Istaknuto je da se obrazovanje odraslih sve češće posmatra isključivo kroz prizmu tržišta rada i zapošljivosti, dok se zanemaruju njegove šire društvene i lične funkcije – poput osnaživanja pojedinaca, jačanja kritičkog mišljenja, društvene kohezije i aktivnog građanstva.

Jedna od panelista na konferenciji, Greta Pelucco, Senior EU Public Affairs Coordinator u Evropskoj asocijaciji za obrazovanje odraslih (EAEA) istakla je da se obrazovanje odraslih često prepoznaje kao važno, ali da se u praksi ne tretira dovoljno strateški. Posebno je naglašeno da odrasli ne mogu biti posmatrani isključivo kao ekonomski akteri, već kao aktivni članovi društva kojima je potrebno znanje i razumijevanje kako bi mogli donositi informirane odluke i odgovorno učestvovati u javnom prostoru.

Govoreći o savremenim evropskim inicijativama i strategijama, ukazala je na to da se od građana sve više očekuje sposobnost da pristupe informacijama, da ih razumiju i kritički procijene, naročito u kontekstu digitalnih i sve složenijih sistema. Takve kompetencije, kako je naglašeno, ne razvijaju se spontano, već zahtijevaju kontinuirane obrazovne procese i dostupne prilike za učenje tokom cijelog života.

Poseban akcenat stavljen je na ulogu neformalnog obrazovanja odraslih, koje je često najbliže zajednicama i njihovim stvarnim potrebama. Kroz učenje u zajednici, dijalog i kritičko obrazovanje, ovakvi programi doprinose jačanju društvene kohezije, razumijevanja i otpornosti zajednica, ali su istovremeno često nedovoljno vidljivi i sistemski podržani.

Govornici su upozorili da digitalna transformacija, iako donosi brojne prilike, istovremeno produbljuje nejednakosti među onima koji imaju pristup znanju, tehnologiji i podršci, i onima koji su iz tih procesa isključeni. Poseban izazov predstavlja činjenica da mnogi odrasli – naročito žene, migranti, starije osobe i pripadnici ranjivih društvenih grupa – ostaju izvan sistema kontinuiranog učenja, iako su upravo njima takvi programi najpotrebniji.

U tom kontekstu naglašena je potreba da se obrazovanje odraslih vrati svojim temeljnim vrijednostima: učenju kao cjeloživotnom procesu, obrazovanju koje osnažuje pojedinca u njegovim različitim životnim ulogama, te pristupu koji u centar stavlja čovjeka, a ne isključivo tehnologiju ili ekonomske pokazatelje. Posebno je istaknuta uloga edukatora, koji se danas nalaze između sve većih administrativnih zahtjeva, digitalnih alata i potrebe da ostanu autentični nosioci znanja, podrške i inspiracije.

Učešće predstavnice Nahle na ovom događaju značajno je i u kontekstu dugogodišnjeg rada organizacije na obrazovanju odraslih, osnaživanju žena i razvoju programa koji povezuju lični razvoj, znanje, društvenu odgovornost i aktivno učešće u zajednici. Iskustva Nahle prepoznata su kao relevantna u evropskim diskusijama o tome kako obrazovanje odraslih može odgovoriti na savremene izazove, a istovremeno ostati inkluzivno, dostupno i društveno odgovorno.

Konferencija je također poslužila kao platforma za jačanje međunarodne saradnje i razmjenu dobrih praksi među organizacijama koje djeluju u različitim evropskim kontekstima, ali dijele slične izazove:

nedovoljno sistemsko prepoznavanje obrazovanja odraslih,
ograničene finansijske resurse,
te potrebu za snažnijom vezom između obrazovnih politika i stvarnih potreba zajednica.

U završnim sesijama posebno je naglašeno da budućnost obrazovanja odraslih u Evropi zavisi od sposobnosti institucija i organizacija da sarađuju, uče jedne od drugih i zagovaraju politike koje će obrazovanje odraslih tretirati kao javno dobro, a ne kao sporednu ili privremenu aktivnost. U tom smislu, mreže poput DANTE-a prepoznate su kao važne platforme za zajedničko zagovaranje, razmjenu znanja i razvoj inovativnih pristupa učenju.

Učešćem na ovom događaju, Nahla nastavlja biti dio šire evropske zajednice organizacija koje vjeruju da obrazovanje odraslih ima ključnu ulogu u izgradnji pravednijeg, otpornijeg i solidarnijeg društva, te da ulaganje u znanje, razvoj i dobrobit odraslih osoba predstavlja dugoročnu investiciju u budućnost cijele zajednice.